Gezichten van de Gouden eeuw. Portretten van Jan van Ravesteyn

Tekst en foto's: Graham Pascoe

Op 28 februari 2017 bezocht een groep vrijwilligers, samen met directeur Huib Tijssens en conservator Rik van Wegen de tentoonstelling "Gezichten van de Gouden Eeuw. Portretten van Jan Van Ravensteyn" in het Haags Historisch Museum. Jan Van Ravensteyn was in de 17e eeuw een vermaard portrettist, navolger van Michiel Van Mierevelt en gaf zelf les aan bekende schilders zoals Adriaen Hanneman en anderen. Na zijn inschrijving in het Haagse Sint-Lucasgilde in 1598 bleef hij in Den Haag waar hij een succesvolle loopbaan volbracht.

Onderdeel van de tentoonstelling in het Haags Historisch Museum waren twee portretten van zijn hand uitgeleend door Kasteel-Museum Sypesteyn: Jacob van der Does en Beatrix van Sypesteyn, geschilderd in 1615, vroeg in zijn carrière. Die uitleen was de aanleiding voor het bezoek door de groep vrijwilligers. Hieronder volgt een fotoreportage van dat bezoek.

Introductie (met beloofd bruggetje naar Van Ravensteyn)

Zicht op Den Haag (met ooievaar) door Jan Van Ravensteyn

Een bekend portret van Johan de Witt, met relikwieën in de niche erachter

Schutterszaal met o.a. een zelfportret van Van Ravensteyn

Hier is Jan Van Ravensteyn, 1616

De officieren van het Oranjevendel verlaten het stadhuis aan de Groenmarkt

Kijkend naar een magistraatsportret, geschilderd kort voor de zuiveringen ingesteld door Prins Maurits

Naast schilderijen waren enige andere attributen te zien, o.a. een glas met schuttersembleem

De magistraat van Den Haag ontvangst de officieren van de schutterij op de Sint Sebastiaansdoelen, 1618

Eindelijk waren "onze" (van Kasteel-Museum Sypesteyn) te zien

De gids geeft zijn visie op de portretten

"Onze" portretten: Jacob van der Does en Beatrix van Sypesteyn, 1615

Meer Van Ravensteyns staan opgesteld

Een kopie door Van Ravensteyn van een Van Mierevelt (portret van Prins Frederik Hendrik)

Portret van Van Ravensteyn door Anton van Dijk

Voor de liefhebbers - z'n genealogie

Ook buiten was kunst te zien

"Bonus" Hugo de Groot op zestienjarige leeftijd door Jan Van Ravensteyn, 1599. Het vroegst bekende portret door Van Ravensteyn










Na afloop ging een deel van de groep het Mauritshuis bezoeken. Daar wachtte een interessant echtpaar.....

De oom en tante van Maria van der Horn, echtgenote van C.A. (I) van Sypesteyn. Dit zijn Jacob Olycan en Aletta Haneman geschilderd door Frans Hals in 1625. De Olycan familie (waartoe Maria van der Horn ook behoorde) waren grote opdrachtgevers van Frans Hals (meer dan 17 portretten). Een aantal van de familieportretten waren bezit van Maria. Echter na de moord op haar echtgenoot in 1673 heeft ze de meeste verkocht. Hierna raakte de portretten verspreid: nu hangen haar ouders in het Museum van Soa Paulo, één portret van haar opa hangt in het Ringling Museum in de V.S., een ander portret van hem (ook door Frans Hals) staat in het Frans Hals Museum. Het Rijksmuseum heeft één van de portretten van haar oma, het andere is in particulier bezit. En haar oom en tante zijn in het Mauritshuis terecht gekomen. Helaas zijn ze geen van allen in Sypesteyn beland. Dus geen Frans Hals, maar wel er zijn in Kasteel-Museum Sypesteyn heel veel andere familieportretten te bewonderen die de Jonkheer van Sypesteyn zelf bij elkaar heeft gebracht voor zijn verzameling, waaronder de portretten van Van Ravensteyn.

Overigens, voor de genealogisten onder ons, Maria van Duren, een achterkleinkind van Jacob en Aletta, trouwde met Andries van Sypesteyn ("de moordenaar"), de zoon van Maria van der Horn. Hij was de vader van C.A. (IV) van Sypesteyn, die na de vlucht van zijn vader samen met zijn zuster door zijn grootouders aan moeders zijde werd verzorgd en later een succesvolle loopbaan had. Zijn zus Maria Machteld stierf op 22-jarige leeftijd.

Vrijwilligersuitje Sypesteyn 20 oktober 2014

Tekst : Cocky Maaswinkel
Foto's : Ben Van Beek



We begonnen met een bezoek aan de botanische tuin Pinetum Blijdenstein. We kregen een korte inleiding over het ontstaan van het landgoed. Het Pinetum is onderdeel van het vroegere landgoed Vogelenzang van Bankier Benjamin Willem Blijdenstein. Vanaf 1880 verzamelde hij hier coniferen (300) vanuit de hele werld. De tuin werd aangelegd door tuinarchitect H. Copijn. Later werd het Pinetum onderdeel van de Hortus Botanicus van de Universiteit van Amsterdam. De tuin wordt nu beheerd door de Stichting Blijdenstein.



Vervolgens wandelden we door de tuin. Een grote collectie rododendrons, helaas nu uitgebloeid, zorgt voor kleur in de tuin. Een heel speciale boom is de Sequioadendron giganteum. Met zijn enorme omvang in deze boom het grootste levende wezen op aarde.

In de tuin staan 1200 bomen behorende tot 389 verschillende soorten naaktzadigen (bomen en struiken zonder bloemen). Kortome, een bezoek aan het Pinetum is zeer de moeite waard.



Daarna werden we in het Raadhuis van Hilversum ontvangen door de heer Stef van Breugel, directeur Museum Hilversum. Bevlogen vertelde hij over de architect van het Raadhuis, Willem Martinus Dudok, destijds stadsarchitect. Het is een rijksmonument. Het gebouw is opgetrokken uit gele baksteen in een afwijkende maat. Speciaal wees hij ons op de kleine raampjes. Vervolgens bezochten we diverse zalen, waaronder de Raadszaal en de Trouwzaal.



Hoogtepunt was de beklimming van de toren, héél veel treden. Ik heb getracht het juiste aantal te achterhalen, niet gelukt. Echter zeer de moeite waard, want het uitzicht was adembenemend. Het was helder weer dus konden we, behalve over Hilversum e.o., onder meer kijken in de richting Amsterdam, Utrecht, het Gooimeer, Almere, etc. Fantastisch! Dat je kunt verdwalen in het stadhuis ondervonden Josee en ik. Met moeite vonden we de achteruitgang, waar men gelukkig op ons had gewacht.

Tot slot van de interessante middag werden we door Tanja en Pieter Goderie gastvrij ontvangen in hun huis om onder het genot van een borrel en een hap (hotdog) na te praten. Een gezellig einde van ons uitstapje in Hilversum.

Vrijwilligersuitje naar Kasteel Heeswijk

Tekst : Ben van Beek
Foto's : Ben van Beek, Tineke Franssen, Jeanette de Groot

Daar gingen een twintigtal vrijwilligers, sommigen via een omweg, afgelopen maandag 21 oktober naar Noord-Brabant. Voor een aantal van ons de eerste keer, anderen waren hier drie jaar geleden ook al eens. Het kasteel, omringd door water, werd prachtig uitgelicht door de herfstzon. De leeuwen op de toren lijken wel waakhonden. Altijd weer leuk om de geschiedenis opnieuw te horen van de enthousiaste rondleidster. Na een hartelijke ontvangst met koffie en cake gaan we het kasteel in.



Kasteel Heeswijk is een voormalige waterburcht in de 11e eeuw gebouwd op de motte of kasteelheuvel. Oranjeprinsen, maar later ook de Fransen hebben Heeswijk weten te ontdekken. Doch in 1835 kocht Gouverneur André, Baron van den Bogaerde van Terbrugge het kasteel. Hij liet het grondig verbouwen. Er kwamen de Wapenzaal en de Ijzerkamer bij om de kunstverzameling en curiosa, mede van zijn zoons, een plek te geven. Anderhalve eeuw later stierf Willem van den Bogaerde van Terbrugge. Zijn weduwe Albertine riep in 1976 de Stichting kasteel Heeswijk in het leven. Op de begraafplaats van de St. Willibroduskerk van Heeswijk is in 1922 een graf gebouwd voor deze familie. In 2007 is de laatste telg, de geadopteerde dochter Marie-Louise, bijgezet. Er liggen 14 leden van de familie Van de Bogaerde van Terbrugge begraven.



Bij binnenkomst in de jachtkamer hangen twee grote schilderijen. Hondecoeter? Nee, toch niet. Via de vestibule, waar we al een schichtige blik werpen op de tentoonstelling van Willink/Copijn, wordt de aandacht gevestigd op de Chinese Kamer, waarbij de lelijke Venetiaanse kroonluchter bijna mooi wordt door de lichtval gezien in de spiegel.



De portretten zijn het stokpaardje van onze rondleidster. Met verve vertelt zij hoe de familie "in elkaar zit". 200 Jaar verwantschap tussen de Oranjes en de familie Van den Bogaerde van Terbrugge. Albertine, al eerder genoemd, was de gouvernante van Koningin Wilhelmina en later een vriendin van Koningin Juliana. Mooi porselein, niet zo mooi als bij "ons", en bijzondere kastjes trekken de aandacht. Er wordt ook volop gerestaureerd in het kasteel. We werpen een blik op de kaal gemaakte muren van de tinkamer. Grappig is de (speel)kamer van de zoons, waarbij de gouvernante boven achter een raam in de hoek een oogje in het zeil hield. Een videofilm wordt vertoond en we bekijken verschillende slaapvertrekken. Als verwarming werd gebruik gemaakt van de warmte uit de keuken beneden, aangesloten op een zandkachel, welke de warmte langer vasthield. Naar origineel ontwerp teruggeplaatste porseleinen schalen sieren een opvallend plafond.



We passeren tegelplateaus aan de wand als we de trap aflopen. De keuken is ook leuk om te zien, met diverse muurbellen die corresponderen met die vertrekken waar de commando's vandaan komen.



Bij de tuin aangekomen legt Rik uit wat de connectie is tussen Willink en Copijn, deels tijdgenoten. Copijn heeft in zijn tuinontwerpen het beste van verschillende stijlen uit het verleden gebruikt. De strakke lijnen van de "binnentuin" met er omheen een mix van bustes in de coniferennissen (één deed mij denken aan de schreeuw van Munch) en veel speelsere borders daar achter.



In de tentoonstellingsopstelling van Willink zien we opvallend veel beelden uit de Griekse Oudheid in verschillende landschappen, waarbij de grijzige tinten en enorme wolkenpartijen dreigeld overkomen. Het is een interessante middag geworden.



Als afsluiting hebben we met een glas op het terras bij Syp nagepraat. In het prachtige aangepaste koetshuis mochten we aanschuiven aan de feestelijk gedekte tafels voor een allerlekkerst voorgerecht vaan schaaldiertjes, vergezeld van fris tafelwater met basilicum. Daarna genoten we van een heerlijk kip-met-couscousgerecht, om af te sluiten met een bosvruchten/monchou dessert. Klasse! Wat een leuk uitje was dit!



Ben en Ada

Vrijwilligersuitje

Tekst: Nico Alles
Foto's: Ben van Beek, Ruud Jobse

Ingeborg Merkx die samen met haar zakelijk partner Saskia Simonis op Sypsteyn allerlei activiteiten gaat organiseren nodigde ons uit voor een kookworkshop in Kookstudio Leeuw en Merkx in de Haarlemmer Houttuinen in Amsterdam. Op zaterdag 23 februari om 4 uur in de middag troffen 18 vrijwilligers zich onder de grote klok van het Centraal Station.



Er werd gestart met een stadswandeling onder leiding van Dorien van Asperen, de partner van Ingeborg. Dit was uitermate interessant en we hebben dingen gezien en over wetenswaardigheden gehoord waar we allen volstrekt geen weet van hadden. Allereerst gingen we met de gemeentepont naar de overzijde van het IJ voor een (luxe) sanitaire stop in het spiksplinternieuwe EYe filmmuseum aan de IJpromenade. De tijd ontbrak ons om het museum te exploreren maar straks, als de buitentemperatuur wat aangenamer is, is het zeker de moeite waard om daar een kijkje te gaan nemen en een terrasje met een prachtig uitzicht over het IJ te pikken.



De tocht voerde ons door de Haarlemmerstraat en die straat werd in februari 2012 niet voor niets tot de leukste winkelstraat van Nederland 2011 benoemd. Geen AH's, Hema's, Kruidvat's, e.d., maar allemaal knusse winkel, bars en restaurantjes. Een winkel waar ze de fijnste hammen verkopen, winkels met een enorm assortiment aan kazen, winkels met het lekkerste gebak en ga zo maar door. De hippe en eigenzinnige Haarlemmerstraat is perfect om urenlang zoekend, dinerend en bar-hoppend door te brengen!



Daarna voerde de tocht naar 't Blauwehoofd, een heel leuke Amsterdamse bruine kroeg op het Bickerseiland waar we allen een drankje konden nemen. En een warme drank was wel heel erg welkom, want koud dat het was!! De krachtige wind zorgde voor een gevoelstemperatuur van vele graden onder nul, alhoewel het in werkelijkheid rond het vriespunt of een fractie draaronder was (ijspegels hingen aan de fuik waar de pont invaart).



Daarna vervolgden wij onze weg naar de kookstudio, maar niet na eerst nog genoten te hebben van het uitzicht op prachtige tot woonhuizen gerestaureerde pakhuizen op het door grachten met mooie ophaalbrug omzoomde Prinseneiland.



Zo tegen 6 uur werden we verwelkomd in de kookstudio met een drankje. Daar troffen we een zestal vrijwilligers die niet met de wandeling mee zijn gegaan en in totaal waren er dus zo'n 24 vrijwilligers die hun kookkunsten mochten laten botvieren, al dan niet met hulp van Ingeborg en haar kookassistenten.



Dat we niet allemaal kookexperts zijn bleek hier overduidelijk. Een van de vrijwilligers probeerde een ongekookt ei te pellen, wat niet lukte natuurlijk. Een andere stoeide in het zweet des aanschijns met het maken van pasta wat voor hem een geheel nieuwe ervaring was.



Een poging van een van de begeleiders om met een staafmixer wat fijn te malen lukte in eerste instantie niet helemaal. Het beschermkapje zat namelijk nog op de mixer.... Onze directeur Huib zag ik inktvisjes prepareren en hij liet trots zien hoe je de ruggegraat uit een inktvisje verwijdert (heeft hij vast vaker gedaan). Nico ontfermde zich over een grote pan aardappelen die hij vakkundig wist te schillen (op het bakken van een spiegelei na het enige dat hij in een keuken weet te presteren, beweerde hij).



Anderen zwoegden met grote pannen waarin vlees en andere zaken gemengd moesten worden, lekker met beide handen er in en maar mengen en kneden.... Voor enkelen waren de namen van bepaalde artikelen en kruiden die op de recepten stonden geheel nieuw en hadden er geen flauw idee van wat het was en wat ze er mee konden doen.



Sommigen (voornamelijk de mannen) zag je wat vaker en wat langer aan het barretje hangen om onder het genot van een drankje kookervaringen uit te wisselen en (opbouwend, dat wel) kritiek te leveren op wat de dames aan het kokkerellen waren.



Het resultaat mocht er zijn. Heerlijk, heerlijk. de meeste van onze dames moeten een zee van ervaring hebben meegenomen, want anders waren de gerechten niet zo goed geslaagd en zo super smakelijk geweest. Samen met het keukenpersoneel, Ingeborg en Dorien hebben we onder het genot van een goed glas wijn, in opperbeste stemming en gezeten aan lange tafels genoten van de gerechten, van de soep van Emmy (superlekker!), van de hoofdgerechten en van het perengebak, waar onder meer Elly 'met verve' aan gewerkt heeft.



Zo tegen elf uur keerden we heel voldaan huiswaarts en allen hebben wij Ingeborg en Dorien bedankt voor wat zij ons geboden hebben. Het was een heel bijzonder, heel leerzaam gebeuren; de thuisblijvers hebben veel, heel veel gemist!