Sneeuwklokjes en andere Stinsenplanten al in bloei

Foto's en tekst: Henny van der Wilt

In januari stonden al honderden sneeuwklokje te bloeien. Hun latijnse naam is Galanthus. Er zijn tientallen soorten sneeuwklokjes en varieteiten. Er was vorige maand een beurs, waar bijzondere soorten werden verkocht. Een bolletje in een potje voor slechts € 20!!! Maar dan heb je ook wat.
Er zijn mensen die alle soorten in hun tuin willen hebben. Dat zijn Galanthofielen.
Het hele bos van Sypesteyn staat vol met de "gewone" Galanthus nivalis, eigenlijk de mooiste. Ik ben geen Galanthofiel, maar houd wel erg van die witte deken in het voorjaar.
Elk jaar, zo ook deze winter, hebben we het hele bos weer ontdaan van opslag en bramen (voor lucht en licht) ter bevordering van de bloei en uitgroei van de bollen.
Op dit moment bloeien veel soorten Stinsenplanten, zoals Boshyacintjes (Scilla siberia). Ze zijn hemelsblauw en worden bestoven door aardhommels, die in de grond overwinteren. Op een mooie voorjaarsdag komen ze via gaatjes uit het aardoppervlak. De oppervlakte van het leienpad lijkt dan op een vergiet. De das graaft ze soms uit om ze op te eten. Dan komt er een gat in het vergiet.
Als de aardbijen wakker worden, gaan ze op zoek naar stuifmeel en dat vinden ze in de voorjaarsbloemen. Daar zorgen ze voor kruisbestuiving. Wordt een Sneeuwklok, vanwege het slechte weer, niet bestoven, dan gaan ze tegen het einde van de bloei over op zelfbestuiving. Zo wordt toch elke bloem een zaaddoosje, die in de maand mei open springt. De zaden worden verspreid door de rode bosmier, vanwege het heerlijk mierenbrood (zoet aanhangsel dat aan zaadje hangt). De mier wordt zo beloond voor het meeslepen van het zaadje. De aantallen Crocussen en Snowdrops worden ieder jaar meer en meer: door uitzaaien dus!
En door het beheersplan (laat maaien, gras afvoeren om grond te verschralen, grond loshouden en kalk toevoegen, verteerde bladaarde aanbrengen, kortom: zie Stinsenplanten in de tuin van Sypesteyn) om de Stinsenplanten te bevorderen.
Maar binnenkort is het weer volop feest op Sypesteyn, Stinsenfeest!!!
Kom, tot ziens!!!!!!!!!!

Hartelijke groet, Henny van der Wilt

Wapens Sypesteyn terug uit Alkmaar

In 2000/2001 kwam het verzoek een aantal van onze wapens in bruikleen af te staan ten behoeve van de vaste opstelling van het Stedelijk Museum Alkmaar. Mede dankzij deze wapens hebben in 2006 meer dan 150.000 bezoekers kunnen genieten van een prachtige opstelling over de geschiedenis van Alkmaar en omgeving. Na vijf jaar werd de bruikleenovereenkomst herzien. Aangezien het museum nog vele enthousiaste bezoekers hoopte te ontvangen werd gevraagd de overeenkomst met vijf jaar te verlengen. Dit werd door ons museum graag ingewilligd.

Op Sypesteyn is inmiddels veel gebeurd. We zijn o.a. bezig met de reconstructie van de wapenkamer, d.w.z. dat we de in de jaren '70 opgedesignde wapenkamer weer in de oude staat (zoals de jonkheer hem had ingericht) willen terug brengen. Dat houdt in dat er oude foto's onderzocht moeten worden, uit welke tijd ze zijn, welke wapens erop staan (foto's zijn vaak onduidelijk en moeten met een loep bekeken worden), of de wapens nog aanwezig zijn en zo ja, waar , hoe ze gebruikt werden, literatuuronderzoek, maar ook veiligheid m.b.t. bijvoorbeeld het ophangen van de wapens, zodat bezoekers zich niet kunnen bezeren. De wapens uit Alkmaar staan ook op de oude foto's en komen weer in de opstelling.

Op 18 januari j.l kwam een vrachtwagen de wapens terug brengen. Keurig verpakt, met alle benodigde papieren, werden ze door Aad en Antoinette in ontvangst genomen. De chauffeur van de vrachtwagen hielp mee alles naar binnen te brengen. Er waren o.a. lansen bij van liefst 2,5 meter lang en een schitterende kruisboog. Na controle van de wapens kon de chauffeur weer naar Alkmaar.

Het zijn echt prachtige wapens! Een windaskruisboog (16e eeuw: de pees bestaat uit vele bij elkaar gebonden kleine touwtjes en kan gespannen worden met een windas tot achter een draaibare ivoren noot; heeft o.a. ivoren handvaten), een dolk (linkerhanddolk uit de 16e eeuw), een ijzeren handschoen (16e eeuw: vingerbeschermer één geheel, duim is apart), een halsberg (16e/17e eeuw: eenvoudige halsberg met rand van klinknagels), een borstkuras (16e/17e eeuw), vijf hellebaarden, drie lansen en een hele bijzondere kruithoorn met een ingegraveerde afbeelding van een vrouw in een bos die een hart in de hand heeft en dat hart toont aan een duivel/sater.
Bent u nieuwsgierig geworden? Zodra we klaar zijn met de reconstructie zullen al deze wapens en vele andere weer te zien zijn in de wapenkamer. We houden u op de hoogte!

Filmploeg op Sypesteyn

Tekst en foto's: Huib Tijssens

Het was op maandag de 28ste november een drukte van belang in de tuin van ons kasteel. Cameralieden en allerlei andere mensen, waaronder als politieman en -vrouw verklede acteurs waren druk in de weer. We hadden Independent Film Artists Network (IFAN) op bezoek. Dit is een jong productiehuis dat korte speel- en bedrijfsfilms maakt.

Enige tijd geleden werd IFAN door Veronica benaderd om voor deze omroeporganisatie een korte speelfilm te produceren in het kader van hun project "Storycatcher". Storycatcher is een project waarbij jongeren tussen de 13 en 23 jaar uitgenodigd werden om hun verhaal op papier te zetten en dat in te zenden. Aan de 3 winnaars van deze verhalenwedstrijd werd in het vooruitzicht gesteld dat hun verhaal zou worden verfilmd. IFAN verfilmt het verhaal van 1 van de winnaars. Voor enkele scenes daaruit werd onze locatie uitgekozen.

Het verhaal: Een jongeman in het begin van zijn twintiger jaren, is door een foute stap in de gevangenis beland. Nadat hij zijn tijd heeft uitgezeten gaat hij zo snel mogelijk weer terug naar zijn zoontje dat hij al die tijd heeft gemist. Maar als hij bij zijn ex-vrouw voor de deur staat blijkt dat zij niet wil dat hij zijn zoon ziet. Moeder en zoon hebben de afgelopen jaren een mooi leven samen opgebouwd en zij wil niet dat haar ex-man dat verstoord. Hij druipt verdrietig af en besluit dan iets te doen om toch zijn zoon te kunnen zien. Hij breekt in in het appartement en "kidnapt" zijn eigen zoon. In het begin is het een beetje vreemd voor beiden, maar in de loop van de dag groeien ze naar elkaar toe. Ze doen hele leuke dingen. Ze gaan naar een binnenspeeltuin en ze gaan naar kasteel Sypesteyn. De jongen zou het liefste een ridder willen zijn en hij vindt het dan ook prachtig om rond te rennen in de tuinen van Sypesteyn. Hij bewondert het paard (van Alexander Taratynov) en ze rennen rond in het labyrint. Aan het eind van de dag wordt de vader echter weer opgepakt wegens kidnapping en belandt hij opnieuw in de gevangenis. Deze keer echter heeft hij geen spijt en is hij heel gelukkig dat hij weer dichter bij zijn zoon staat.
Deze korte speelfilm zal te zijner tijd uitgezonden worden op televisie.Datum en tijd zijn nog niet bekend. IFAN zal ons op de hoogte houden.

Intentieverklaring getekend

Op landgoed Sypesteyn ook woon-zorgcentrum en horeca

Donderdag 24 november is een intentieverklaring getekend waarbij de Van Sypesteyn-Stichting en de nog op te richten B.V. Schutse te kennen geven te willen samenwerken in de exploitatie van Kasteel-Museum Sypesteyn, het aanpalende terrein van het voormalige restaurant De Schutse en de poortgebouwen.
B.V. Schutse gaat op het landgoed zorg- en dienstverlening opzetten voor mensen met een licht verstandelijke beperking en daar tevens horeca- en andere activiteiten ontplooien, waaronder medegebruik van het kasteel voor vergaderingen en trouwerijen. De Van Sypesteyn-Stichting zal verantwoordelijk zijn voor bezoeken, rondleidingen en tentoonstellingen in het kasteel en de historische tuin.
Het ligt in de bedoeling dat realisatie van de plannen gefaseerd zal geschieden. In 2012 worden de zorgwoningen en een restaurant gebouwd, in 2013 zijn die operationeel, terwijl in 2014 de nieuwe opzet geheel volgens plan moet functioneren.
De geplande samenwerking zal naar verwachting een einde maken aan de zwakke financiële situatie waarin Sypesteyn momenteel verkeert en zorg dragen voor een gezonde exploitatie van het Kasteel-Museum met zijn belangrijke collecties Loosdrechts porselein en schilderijen en zijn fraaie historische tuinen. Op de korte termijn echter blijft de steun die momenteel via een grote fondsenwervingsactie wordt gezocht nog van essentieel belang voor de financiën van Sypesteyn.

Sypesteyn als inspiratiebron voor poëzie

Tekst en foto's van Joan Broné (vrijwilligster van Sypesteyn)

HERFST op SYPESTEYN
'T is begin november
en het is herfst
De bladen vallen,
vallen van de bomen.
De wind blaast ze naar één kant,
naar één kant van de oude paden,
de oude paden
in de oude tuin,
de tuin van Sypesteyn.

Het wekt 't kind in mij
en laat mijn voeten
genietend schuifelen,
schuifelen
door al dat blad.

Hoor.......!
Daar klinkt hoorngeschal
't hoorngeschal der jagers
die geheel tradtitiegetrouw
't Sint Hubertus blazen.
Heerlijke oude klanken
die gedragen door de wind,
naast mijn oren
ook mijn haren vindt.
Die wind die zalig
door m'n haren blaast,
tegen mijn roze
kleurende gezicht.

Herfst op Sypesteyn.
Herfst.......
ik kan je zien.
Herfst, ik kan
je voelen, horen en
herfst,
ik kan je genieten!


JOAN BRONÉ
14 november 2011

Tradioneel St.Hubertusblazen zeer indrukwekkend

Foto's: Ruud Jobse en Frits Ham

Op zondag 6 november j.l. konden liefhebbers van jachthoornmuziek, jagers met honden (die zich voorbeeldig hebben gedragen!), wandelaars die door de prachtige klanken van de hoorns aangetrokken werden en gasten die het kasteel of de tuin kwamen bezoeken, maar verrast werden door een gratis concert, genieten van de geweldige klanken van een 12-tal jachthoornblazers. Onder leiding van Harry Sevenstern gaven ze acte de présence voor het traditionele St. Hubertusblazen. St. Hubertus is de patroonheilige van de jacht.

Het concert was overweldigend. Prachtige klanken op de Plesshoorns (kleine jachthoorn) en Parforce-hoorns (grote jachthoorns). Harry Sevenstern gaf uitleg bij de tradionele signalen van de jacht. Op verschillende plekken op het terras en in de historische tuin en zelfs op het dak van het kasteel werd de muziek ten gehore gebracht. De belangstelling was groot. En onder het genot van de warme chocomel, de glühwein, de warme worstjes en de lekkere gehaktballetjes was het goed toeven bij de overal opgestelde vuurkorven. Echt genieten zo!

De jachthoorn werd vroeger in feite gebruikt als mobiel telefoon: zo kon men tijdens de jacht doorgeven wat de bedoeling was. B.v. sneller drijven ("Aufmunterung zum Treiben"), ophouden met schieten ("Hahn in Ruhe/Aufhören zu schiessen"), verzamelen, enz. Dit worden de Jagdleitsignale genoemd.

Ook voor en na de jacht is er speciale muziek. B.v. om het gezelschap te begroeten ("Begrüssung") of een smakelijke maaltijd te wensen ("zum Essen").
Het geoogste wild wordt met enig ceremonieel in een vaste rangorde neergelegd (het tableau) en voor elke wildsoort wordt een speciaal daarvoor gecomponeerd stuk geblazen als eerbetoon aan het dier, de z.g. Totsignale. Het stuk beeld het dier uit: b.v. bij een vos een staccatonummer ("Fuchstot"), dat de schichtige en onrustige manier van bewegen uitbeeldt. Bij het statige edelhert wordt een gedragen stuk gespeeld, enz.

Verder bestaat er ook nog een uitgebreid repertoire aan marsen (b.v. "Jägermarsch nr.1"), fanfares (b.v. de "Festfanfare") en vrije stukken (B.v. "Auf zum fröhlichen Jagen").
Veel jachthoornblazers, ongeacht het land waar men vandaan komt, kennen de stukken en begrijpen ze (dat is van levensbelang in het jachtveld!) en kunnen de stukken meespelen. De jachtmuziek in toonsoort bes wordt in vrijwel geheel Europa al eeuwenlang op dezelfde manier geblazen, m.u.v. het Verenigd Koninkrijk, waar deze traditie gek genoeg niet echt in stand gehouden wordt.
Volgend jaar hopen we Harry Sevenstern met zijn jachthoornblazers weer te mogen begroeten. Het zal ongetwijfeld weer een groot spektakel worden!

Prachtig porselein in tentoonstellingskamer

foto's: Ruud Jobse

Het 18e-eeuwse hoekkabinet met Loosdrechts en Amstelporselein staat weer op zijn plek in de tentoonstellingskamer. Kleine restauraties aan de kast werden uitgevoerd door meubelmaker Paul Siebert.
Nieuw is de grote wandvitrine, gebouwd door meubelmaker Jan Wiggerts en geschilderd en gepoetst door onze vrijwilligers Pim, Susan, Josee en Arianne.

In deze kast staat een groot gedeelte van het vogelservies van Loosdrechts porselein. In de Hoge Zaal is dit servies ook te zien op de gedekte tafel.
Loosdrechts porselein is het enige collectieonderdeel dat na de dood van de Jonkheer van Sypesteyn nog actief werd verzameld.

Het vogelservies werd in 1975 met steun van de Vereniging Rembrandt verworven. De Vereniging Rembrandt stelt als voorwaarde voor haar steun dat aankopen zoveel mogelijk getoond moeten worden en dankzij de vitrinekast kunnen we nu laten zien hoe de betere standen in de 18e eeuw tafelden met uitgebreide serviezen: verschillende modellen borden, schalen, saucières, terrines, mosterdpotjes en lepels.

In het midden van de wandvitrine en op de wandtafel links van de schoorsteenmantel staan vijf grote schalen, waarvan twee met zg. treeften. Deze schalen zijn door mevrouw A.M.L. Gravin Schimmelpenninck-Mulder aan Sypesteyn geschonken. Het is Loosdrechts porselein, maar door de verschillende soorten decoraties blauw zijn ze heel anders dan het al aanwezige serviesgoed in het museum en zijn daarom een welkome aanvulling op de collectie.

De decoraties zijn niet veelkleurig, maar ingetogen en elegant.
Het servies - de rest is nog in bezit van de famlie en wordt nog gebruikt - werd door de vader van Mevrouw Schimmelpenninck in de jaren '50 van de vorige eeuw gekocht, omdat hij een echt "Oud-Hollands" servies wilde hebben.

In de tentoonstellingskamer is nu ook een vroeg Loosdrechts kannetje te zien, dat werd geschonken door door Vereniging Vrienden van Sypesteyn. De kleurencombinatie van de decoratie, bietenrood voor het ornament gecombineerd met monochroom voor de pastorale voorstelling, is heel bijzonder. De voorstelling, een paar schaapjes in een wei, is zeer fraai en subtiel geschilderd. Een dergelijk stuk was nog niet aanwezig in onze collectie.
Naast het kannetje staat een prachtig opengewerkt siervaasje dat Sypesteyn voor 25 jaar in bruikleen kreeg van een particulier. Dergelijke vaasjes maakten oorspronkelijk deel uit van setjes die als kaststel dienden. Ook dit aspect van de Loosdrechte porseleinproduktie was nog niet in het museum aanwezig.

Tenslotte is er een beeldje van Kenau Simonsdr. Hasselaar te zien in de vitrine links van de hoekkast. Aan het einde van de 18e eeuw produceerde de Loosdrechtse porseleinfabriek een reeks beeldjes van grote figuren uit de 17e eeuw, die in de 18e eeuw als lichtend voorbeeld moesten dienen. Kenau was het enige beeldje uit die reeks dat in de collectie Sypesteyn nog ontbrak. Het Haags Gemeentemuseum had ook een aantal beeldjes, waaronder Kenau. Om onze reeks compleet te maken hebben we Kenau bij Den Haag in langdurige bruikleen gevraagd. Het Gemeentemuseum heeft hieraan gevolg gegeven en heeft zelfs voorgesteld het beeldje op termijn in eigendom aan ons over te dragen. Reden: het Gemeentemuseum heeft aan één beeldje als voorbeeld van de reeks voldoende om een presentatie kunstnijverheid te geven en Kasteel-Museum Sypesteyn richt zich op het presenteren van een zo volledig mogelijk beeld van specifiek het Loosdrechts porselein. Daarom vond het Haags Gemeentemuseum Kenau beter op zijn plaats op Sypesteyn. Heel collegiaal!