Commedia dell`arte

In ons bezit hebben wij een klein theepotje met afbeeldingen van Commedia dell`arte. Ook in Meissen zijn porseleinen figuurtjes van dit type gemaakt b.v. bovenstaand figuurtje van Colombine en Pantalone. Maar wat is Commedia dell`arte nu eigenlijk? Ria Stut (studeerde kunstgeschiedenis en is nu rondleidster), schreef onderstaand artikel.
De Commedia dell`arte was van oorsprong Italiaans volkstoneel in de 16e en 17e eeuw. Het werd vanaf 1545 uitsluitend door beroepsacteurs gespeeld. Er waren zo'n 10 vaste types in de rollen van Pantalone, Il Dottore, Il Capitano, Arlechino, Brighella, Colombina, enz. Dit zijn de meest bekende finguren. Deze figuren hadden een vast karakter dat ook gelieerd was aan een stadstaat in Italie. B.v. Pantalone was gelieerd aan Venetie (havenstad) en speelde altijd de rol van rijke koopman, belust op geld en vrouwen. Il Dottore was gelieerd aan Bologna (universiteitstad) en speelde de rol van wijsneus, enz. Zo werden dan ook de bewoners grosso modo gezien uit die streek. Prototypes van zo'n stad/streek zou je kunnen zeggen. Je kunt het enigszins vergelijken met zoals wij de Friezen typeren als stug en de Brabanders als gastvrij.
De voorstelling had een klein scenario, waarop de spelers vrijuit improviseerden. Ieder met zijn eigen karakter. Aktuele gebeurtenissen en personen werden op de hak genomen en te kijk gezet. Het was een vrolijke boel, want er werd niet alleen toneel gespeeld maar ook muziek gemaakt, gedanst, pantomine gespeeld en gejongleerd. Veelal werden er maskers gedragen en hadden de spelers eenzelfde uitrusting behorende bij het type, zodat ze snel door het publiek te herkennen waren. Grappig was ook dat, doordat de spelers altijd optraden in dezelfde rol, ze ook buiten het toneel het karakter gingen vertonen van het door hen te spelen personage.

Tuinvisioenen van de Jonkheer

Jonkheer van Sypesteyn schreef 100 jaar geleden het boek Oud Nederlandse Tuinkunst. Met dit rijk geïllustreerde boek (339 pagina's en 111 afbeeldingen) wilde hij de verloren geraakte kennis over oude Nederlandse tuinen terugbrengen en met name de Nederlandse tuinkunst rehabiliteren. Veel van de afgebeelde kunstwerken met tuinen bevinden zich nog altijd in ons kasteel, vaak verborgen in dozen of verspreid door het gebouw.
De tentoonstelling geeft d.m.v. schilderijen, prenten, tekeningen, documenten, andere objecten uit onze collectie, gecombineerd met speciale bruiklenen, een beeld van Van Sypesteyns zoektocht en van de ontwikkeling van de tuinkunst van de late Middeleeuwen tot de 19e eeuw. Bovenstaand prachtig schilderij van Sebastiaan Vrancx is een bijzonder bruikleen van Kunsthandel P. de Boer te Amsterdam.
De Jonkheer wilde niet alleen weten hoe tuinen eruit zagen, maar stelde zich ook voor hoe tuinen vroeger werden beleefd. Daarnaast ging hij in op de zinnebeeldige betekenis van oude tuinen. Het vroegste kunstwerk in de tentoonstelling is een houtsnede uit de 15e eeuw van Adam en Eva in de Hof van Eden. De Jonkheer had zelf een hekel aan landschapstuinen. Hij betreurde dat de oudere formele tuinkunst hieraan was opgeofferd. Hiervan was in zijn tijd niets meer over (de tuin van Het Loo werd pas in de jaren '70 van de vorige eeuw gereconstrueerd).
In een aparte ruimte worden de ontwerpen van de kasteeltuin van Sypesteyn gepresenteerd. In eerste instantie gaf de Jonkheer gerenommeerde tuinarchitecten opdracht de tuin te ontwerpen, maar hij nam uiteindelijk zelf het heft in handen en gaf het complex van tuinen, park en bos vorm.
N.a.v. de tentoonstelling is een fraai geïllustreerd boekje verschenen: Tuinvisioenen, Jonkheer van Sypesteyn op zoek naar de verloren tuinkunst, dat is geschreven door conservator Rik van Wegen. (winkeltje: € 8,95)De tentoonstelling Tuinvisioenen is van 3 juli tot 3 oktober 2010.

Gezichtsbedrog?

Toen ik maandag op het kasteel kwam liep ik zomaar een aantal Zwarte Pieten tegen het lijf. Even twijfelde ik aan mijn verstand, maar ze waren er toch echt. En Sinterklaas kwam even later ook uit het kasteel. Het bleek dat hij even in Nederland was om te controleren of zijn winterverblijf wel piekfijn in orde was. Nou, alles was prima. Hij zou maar een dagje blijven, dus hij is alweer terug naar Spanje. Want hij krijgt hij het de komende maanden erg druk krijgen met het uitzoeken en inpakken van cadeautjes. Dag Sinterklaas!

Opening tentoonstelling Tuinvisioenen

De hele week stralend weer. De hele dag droog. Dus: stoelen buiten, hapjes en drankjes klaargezet voor de gasten, parasols tegen de zon. En als de tentoonstelling geopend moet worden begint het te regenen! Dus alle gasten naar binnen. Peter Op de Beek, onze directeur, opent de tentoonstelling door te zegggen dat we erg goed zijn in improviseren. Verder lovende woorden voor Rik van Wegen, onze conservator, die de tentoonstelling heeft ingericht en het daarbij behorende boekje heeft geschreven (daarover de volgende keer meer), en voor de vrijwilligers die hem daarbij hebben geholpen. Dan introduceert hij Peter van Mensch. lector Cultureel Erfgoed aan de Reinwardt Academie, oudmedewerker van Sypesteyn en oudbewoner van het huisje naast het koetshuis. Peter van Mensch houdt een zeer humorvolle speech met bevleugelde woorden. Hij memoreert zijn tijd op Sypesteyn en hoezeer de mensen betrokken zijn bij het kasteel. Zoals hij zo prachtig zegt: een COMMUNITY OF PASSION. Dan is Rik aan het woord. Hij vertelt hoe de tentoonstelling tot stand is gekomen met minimale middelen en hoe de Jonkheer van Sypesteyn tot de uiteindelijke vormgeving van de tuin is gekomen, namelijk na een zeer uitgebreid onderzoek naar verschillende tuinsoorten. Daar heeft de Jonkheer zelfs een boek over geschreven. Dan de zoektocht in de archieven naar ontwerpen van tuinen, met tekeningen van de Jonkheer zelf en de prachtige ontwerpen die we in bruikleen gekregen hebben van mevrouw Copijn. Haar man was achterkleinzoon van de tuinontwerper H. Copijn, die als eerste een tuinontwerp maakte voor Sypesteyn. Als laatste bedankt Rik alle mensen die geholpen hebben met de uitvoering van het project. Chapeau, een prachtig overzicht van tuinarchitectuur.

Ridders en Jonkvrouwen was het thema van de Sloepentocht 2010 in Loosdrecht. Veel watersporters hadden zich prachtig verkleed met plastic en houten zwaarden en allerlei hoofdtooien. Overal oranje ridders en charmante jonkvrouwen. Een enkeling was gehuld in een compleet harnas. En dat terwijl het bloedheet was! De deelnemers konden natuurlijk wel af en toe overboord springen voor een beetjes verkoeling. Mensen langs de kant droegen vooral strandkleding. Er was muziek, er was eten en drinken. Kortom: het was feest. Tijdens de Sloepentocht werd de aandacht op SYPESTEYN gevestigd door een enorm spandoek.

Midzomeravondwandeling

Onder de bezielende leiding van onze tuinvrouw Henny van der Wilt was er op 21 juni j.l. een midzomeravondwandeling door de historische tuinen van Kasteel-Museum Sypesteyn. Henny vertelde over de verschillende bijzondere bomen, liet het nieuwe perzikboompje zien (geënt op een perzikboom die ooit in de tuin van Sypesteyn had gestaan!), wees ons op verschillende rupsen, insekten, enz. In de boomgaard vertelde ze hoe stekken geënt kunnen worden en hoe ze vervolgens behandeld moeten worden. De wandeling ging vervolgens verder richting dassenburcht. Echt prachtig, met uitzicht over de weilanden. Bij de dassenburcht werd ons uitgelegd hoeveel dassen er zaten, hoe ze leefden en hoe het gangenstelsel in elkaar zat. Toen weer terug door het bos richting kasteel. Henny vertelde over de historische hekken, waar ze vandaan kwamen en hoe ze onderhouden moesten worden. Bij de Engelsse Tuin kregen we uitleg waarom er geen rozen meer in konden groeien (omdat het binnenklimaat totaal verandert was). Henny vertelde zeer enthousiast over alle aspecten van de tuin. Het was echt geweldig!!!

Opening tentoonstelling Re-Cycle

Op 19 juni j.l. werden gasten van hapjes en drankjes voorzien en door grote parasols voor een paar spatten regen beschermd, voordat tot de officiële opening werd overgegegaan. De heer Willem Harbers, voorzitter van het beeldhouwerscollectief ABK nam als eerste het woord, terwijl zijn dochter een geheel eigen kunstwerk met een stok in het zand aan het maken was. Hij vertelde hoe de samenwerking met Kasteel-Museum Sypesteyn tot stand gekomen was en daar uit voortvloeiend de prachtige tentoonstelling (zie ook site: www.sypesteyn.nl en www.beeldhouwerscollectieABK.nl).
Daarna nam Christianne Niesten, de curator ABK, het woord. Aan haar de taak om uit te leggen hoe het thema Re-cycle zo mooi aansloot bij de gedachtengang van de Jonkheer van Sypesteyn. Immers, de Jonkheer had een voorliefde voor historische reconstructie door hergebruik van oude materialen in zijn kasteel. Ook het honderdjarige jubileum van zijn publicatie over OudNederlandse tuinkunst was een reden om als thema Re-Cycle te nemen. Niet alleen door het hergebruik van oude of bestaande materialen; ook de kringloop is belangrijk. Het telkens opnieuw beleven van een cyclus. 13 Beeldhouwers van binnen en buiten het ABK hebben speciaal voor deze tentoonstelling nieuw werk gemaakt.
Na de bevleugelde woorden van Christianne vertelde loco-burgemeester dhr. G. Zagt op zeer ludieke wijze hoe hij dacht over het thema Re-cycle. Hij was daarvoor zijn schuur ingedoken en had een mand met oude scheppen en stelen meegebracht, die volgens hem nog allemaal prima te ge(her)bruiken waren. Als loco-burgemeester had hij geen ambtketting, maar hij had er wel een bij zich, nl. de oude fietsketting uit zijn schuurtje, die hij bij de officiële opening om zijn hals droeg. Als afsluiting van het openingsgedeelte werd er muziek gemaakt op gerecycleerde muziekinstrumenten.